ผักแว่นในนาข้าว

เรื่องเล่าจากท้องทุ่ง ความทรงจำวัยเด็ก และความเรียบง่ายที่ยังเติบโต

บทความโดย VchaiBlog

เมื่อผักแว่นชูใบอยู่กลางนา

สายลมทุ่งโชยผ่าน พร้อมนำพาความเย็นเข้าสู่ผิวกาย แม้แดดจะร้อนสักเท่าไร สายลมก็ยังช่วยบรรเทาความร้อนลงได้ ผมเดินช้า ๆ ตามคันนา เสียงน้ำไหลชวนให้สบายใจ ทันใดนั้น สายตาก็มองเห็นพืชชนิดหนึ่งชูใบเด่นอยู่กลางนาข้าว พืชชนิดนี้มักปรากฏตัวอยู่ตามท้องทุ่ง นั่นคือ “ผักแว่น”

นานแล้วที่ผมไม่ได้เห็นผักแว่นนา ใบแฉกคล้ายดวงดาวทอดเลื้อยไปตามนาข้าวแบบนี้ มันแต่งแต้มให้ท้องนาดูหลากหลายและมีชีวิตชีวามากขึ้น

รสชาติของความทรงจำ

ทันทีที่มองผักแว่นในนาข้าว ความทรงจำวัยเด็กก็ค่อย ๆ ฉายซ้ำอีกครั้ง สมัยเด็ก ผมเคยทำนากับพ่อ หลังเข้าพรรษา มักเป็นช่วงแห่งการดูแลต้นข้าว ทั้งใส่ปุ๋ย ถอนหญ้า และตัดหญ้าตามคันนา ช่วงนี้คือช่วงอันงดงามที่สุดของนาข้าว เพราะสีเขียวกำลังแผ่ไปทั่วท้องทุ่ง ผักหญ้ามากมายเริ่มแทงยอดใหม่ให้เก็บกิน เห็ดป่าหลากหลายชูดอกสวยงาม อาหารตามธรรมชาติในฤดูฝนมักมีเหลือเฟือ พอสำหรับกินและเก็บไปขายได้

ภาพแม่เดินไปเก็บเห็ดป่าตามหัวไร่ปลายนา นำมาย่างไฟพร้อมพริกสด แล้วโขลกรวมกัน ปรุงรสด้วยเกลือและผงชูรสนิดหน่อย เท่านี้ก็ได้น้ำพริกเห็ด จากนั้นแม่ก็ไปเก็บผักแว่นที่ขึ้นตามท้องนา ช่วงนั้นผักแว่นหาได้ง่ายกว่าปกติ แค่ดึงขึ้นมา ล้างน้ำให้สะอาดหลาย ๆ น้ำ ก็พร้อมกินกับน้ำพริกเห็ดและส้มตำ

ความเรียบง่ายที่ยังเติบโต

ตัดภาพมาที่ปัจจุบัน แม้เทคโนโลยีจะก้าวหน้าไปมาก แต่การจะเก็บผักแว่นมากินเหมือนเดิมกลับต้องระวังมากขึ้น เพราะผมอดกังวลไม่ได้ว่าอาจมีทั้งสารกำจัดวัชพืช ไข่ปลิง พยาธิ และสิ่งปนเปื้อนต่าง ๆ

ผมมองผักแว่นด้วยความทรงจำอันงดงาม กลิ่นหอมขณะเคี้ยวและความกรุบกรอบของผักสดเวลาได้กินกับน้ำพริก ทำให้อาหารอร่อยขึ้น ทำให้ความทรงจำของความอบอุ่นในครอบครัวชัดขึ้น และทำให้ผมรู้ว่า ชีวิตเรียบง่ายไม่ได้มีราคาแพงเลย

ผักแว่นในท้องนาเก็บความทรงจำอันมีค่าในอดีตของผมไว้ มันทำให้ผมรู้ว่า ประสบการณ์ในวัยเด็กช่างมีคุณค่าและน่าจดจำ

ผักแว่นยังคงเกิดและเติบโตตามท้องนา แม้กาลเวลาจะผ่านไปนานแค่ไหนก็ตาม คล้ายกับผมที่ไม่เคยลืมเลยว่าเติบโตมาจากท้องทุ่งนาในชนบทอันห่างไกล และยังถวิลหาความเรียบง่ายตลอดเวลา…

บันทึกริมทุ่งนา